Η Μητρόπολη Κιέβου της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (UOC) κατέθεσε αγωγή ενώπιον του Περιφερειακού Διοικητικού Δικαστηρίου Κιέβου κατά του Υπουργικού Συμβουλίου της Ουκρανίας, ζητώντας να αναγνωριστεί ως παράνομη η σύσταση της Κρατικής Υπηρεσίας της Ουκρανίας για την Εθνοπολιτική και την Ελευθερία της Συνείδησης (DESS) και να διαταχθεί η κατάργησή της.

Την εξέλιξη γνωστοποίησε ο νομικός εκπρόσωπος της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, πρωτοπρεσβύτερος Νικήτα Τσέκμαν, ο οποίος δήλωσε ότι η προσφυγή αμφισβητεί τις κυβερνητικές αποφάσεις με τις οποίες ιδρύθηκε η υπηρεσία και της ανατέθηκαν αρμοδιότητες για τη διαμόρφωση και εφαρμογή της κρατικής πολιτικής στον τομέα των θρησκευτικών υποθέσεων.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Μητρόπολης Κιέβου, η κυβέρνηση μεταβίβασε στη νέα υπηρεσία εξουσίες που, βάσει της ουκρανικής νομοθεσίας, μπορούν να ασκούνται αποκλειστικά από υπουργεία. Ως εκ τούτου, υποστηρίζεται ότι οι σχετικές κυβερνητικές αποφάσεις παραβιάζουν το Σύνταγμα της Ουκρανίας και τον νόμο περί κεντρικών οργάνων της εκτελεστικής εξουσίας.

Όπως ανέφερε ο Τσέκμαν, η προσφυγή συνδέεται άμεσα με τις ενέργειες της DESS έναντι της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η υπηρεσία πραγματοποίησε έλεγχο σχετικά με την υποτιθέμενη σχέση της Μητρόπολης Κιέβου με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, εξέδωσε σχετικές αποφάσεις και στη συνέχεια προσέφυγε στη δικαιοσύνη ζητώντας τη διάλυση της Μητρόπολης ως νομικού προσώπου και τη μεταβίβαση της περιουσίας της στο ουκρανικό κράτος.

Με την αγωγή της, η Μητρόπολη ζητεί να ακυρωθούν οι κυβερνητικές πράξεις που αποτέλεσαν τη νομική βάση για τη δημιουργία της υπηρεσίας, καθώς και να υποχρεωθεί το Υπουργικό Συμβούλιο να προχωρήσει στην κατάργησή της, υποστηρίζοντας ότι συγκροτήθηκε κατά παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας.

Η δικαστική αυτή αντιπαράθεση αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο μιας ευρύτερης διαμάχης μεταξύ της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και της DESS. Τον Μάιο, το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο έκανε δεκτή προσφυγή της Μητρόπολης Κιέβου σε υπόθεση που αφορούσε τη διάλυσή της, ακυρώνοντας απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου σχετικά με τον διαχωρισμό των αξιώσεων της ανταγωγής. Νωρίτερα, τον Απρίλιο, το Έκτο Εφετείο Διοικητικών Υποθέσεων είχε κρίνει παράνομες τις ενέργειες του επικεφαλής της DESS, Βίκτορ Γελένσκι, ακυρώνοντας την απόφαση που ενέκρινε τη θρησκειολογική εξέταση του Καταστατικού της Εκκλησίας. Το νομικό τμήμα της UOC είχε τότε υποστηρίξει ότι το δικαστήριο έκρινε την εν λόγω εξέταση στερούμενη νομικής ισχύος.

Το καλοκαίρι του 2024 τέθηκε σε ισχύ στην Ουκρανία νόμος που προβλέπει τη δυνατότητα απαγόρευσης θρησκευτικών οργανώσεων οι οποίες θεωρείται ότι συνδέονται με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Μετά την ολοκλήρωση σχετικού ελέγχου το 2025, η DESS κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία διατηρεί τέτοια σχέση, γεγονός που αποτέλεσε τη βάση για την προσφυγή της υπηρεσίας στη δικαιοσύνη με αίτημα τη διάλυση της Μητρόπολης Κιέβου και τη μεταβίβαση της περιουσίας της στο Δημόσιο. Η Εκκλησία απάντησε με ανταγωγή, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της σχετικής απόφασης.