Ένα απόγευμα, επιστρέφοντας από τη δουλειά, βρέθηκα μπροστά σε ένα μικρό δίλημμα. Καθόμουν στο λεωφορείο, κουρασμένη, όταν δίπλα μου στάθηκε μια ηλικιωμένη γυναίκα με βαριές σακούλες. Η πρώτη μου σκέψη ήταν να της δώσω τη θέση μου. Η δεύτερη, όμως, ήταν πως πονούσε η μέση μου και ήθελα κι εγώ να ξεκουραστώ.

Για λίγα δευτερόλεπτα πάλεψα με τον εαυτό μου. Τελικά σηκώθηκα και της είπα: «Καθίστε, παρακαλώ». Εκείνη χαμογέλασε και με ευχαρίστησε. Μια τόσο μικρή πράξη, κι όμως, με έκανε να σκεφτώ πόσο δύσκολο είναι μερικές φορές να ξεβολευτούμε για χάρη κάποιου άλλου.

Τότε θυμήθηκα μια φίλη που την προηγούμενη ημέρα με είχε καλέσει για να μιλήσει για κάτι που την απασχολούσε. Της είχα απαντήσει βιαστικά πως δεν είχα χρόνο. Την επόμενη μέρα, ένα μήνυμά της, γεμάτο πικρία, μου έδειξε πόσο την είχα απογοητεύσει.

Είχα πράγματι τόσες δουλειές ή απλώς δεν ήθελα να μπω στον κόπο να την ακούσω;

Αυτοφροντίδα ή εγωισμός;
Σήμερα ακούμε συχνά πόσο σημαντικό είναι να προστατεύουμε τον χρόνο μας, να σεβόμαστε τα όριά μας και να φροντίζουμε τον εαυτό μας. Και ασφαλώς είναι σημαντικό. Δεν μπορούμε να είμαστε διαρκώς διαθέσιμοι για όλους ούτε να αγνοούμε τις πραγματικές μας ανάγκες.

Υπάρχει, όμως, μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στο «χρειάζομαι ξεκούραση» και στο «δεν θέλω να ασχοληθώ».

Μερικές φορές αρνούμαστε επειδή πραγματικά δεν αντέχουμε. Άλλες φορές, όμως, επειδή δεν θέλουμε να διακόψουμε την άνεσή μας, να ακούσουμε τα προβλήματα κάποιου ή να προσφέρουμε λίγο από τον χρόνο μας.

Και τότε τα προσωπικά μας όρια κινδυνεύουν να γίνουν βολικές δικαιολογίες.

Ίσως το ερώτημα που αξίζει να θέτουμε στον εαυτό μας να μην είναι μόνο «μπορώ να βοηθήσω;», αλλά και «γιατί δεν θέλω να βοηθήσω;».

Η αγάπη κρύβεται στα μικρά
Η αγάπη δεν χρειάζεται πάντοτε μεγάλες θυσίες. Μπορεί να βρίσκεται σε μια θέση που προσφέρουμε στο λεωφορείο, σε ένα τηλεφώνημα που δεν αναβάλλουμε, σε λίγα λεπτά που αφιερώνουμε για να ακούσουμε έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται.

Δεν σημαίνει πως πρέπει να λέμε πάντα «ναι» ή να παραμερίζουμε τις δικές μας ανάγκες. Σημαίνει να μη βάζουμε πάντοτε πρώτες τις δικές μας επιθυμίες.

Ο Απόστολος Παύλος μάς προτρέπει να μη φροντίζουμε μόνο τα δικά μας, αλλά και των άλλων. Μια απλή φράση, που μας θυμίζει πως η ζωή γίνεται ουσιαστικότερη όταν δεν περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από εμάς.

Και ίσως εδώ βρίσκεται και το βαθύτερο νόημα της πνευματικής προσπάθειας. Όπως μας θυμίζει ο άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, χρειάζεται να αφήνουμε τον εγωισμό μας να υποχωρεί, αντί να σπεύδουμε κάθε φορά να τον υπερασπιστούμε.

Δεν πρόκειται να πολεμήσουμε τον εαυτό μας, αλλά να ελευθερωθούμε από όσα μας εμποδίζουν να αγαπήσουμε.

Πριν κοιμηθούμε, λοιπόν, ας αναρωτηθούμε: Σήμερα ποιον προσπέρασα; Ποιον θα μπορούσα να είχα ακούσει λίγο περισσότερο; Πού αρνήθηκα να βοηθήσω, ενώ μπορούσα;

Δεν χρειάζεται να γεμίσουμε ενοχές. Αρκεί να προσπαθήσουμε ξανά την επόμενη μέρα.

Ίσως τότε, όταν κάποιος μάς χρειαστεί, να αφήσουμε για λίγο στην άκρη την κούραση, τις σκέψεις και τις δικαιολογίες μας. Να σηκωθούμε από τη θέση μας. Να απαντήσουμε στο τηλεφώνημα. Να πούμε απλά: «Σε ακούω».

Γιατί η μεγαλύτερη νίκη απέναντι στη φιλαυτία δεν είναι να ξεχάσουμε τον εαυτό μας, αλλά να μάθουμε να χωράμε και τους άλλους μέσα στη ζωή μας.

Και τότε, σιγά σιγά, τα δίχτυα του εγωισμού θα αρχίσουν να χαλαρώνουν, αφήνοντάς μας πιο ελεύθερους να αγαπήσουμε αληθινά.