Έκκληση προς την πολιτική ηγεσία και τους βουλευτές του κοινοβουλίου της Λιθουανίας να μην εγκρίνουν νομοθετικές πρωτοβουλίες που ενδέχεται να επηρεάσουν τα δικαιώματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λιθουανίας, τους ιστορικούς ναούς και τη μοναστηριακή περιουσία απευθύνουν οι μοναχοί της Ιεράς Μονής του Αγίου Πνεύματος στο Βίλνιους και οι ενορίτες του ναού της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Παρασκευής. Την είδηση μεταδίδει ο ιστότοπος της Επισκοπής Λιθουανίας.

Αφορμή για την παρέμβαση αποτέλεσαν δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες των βουλευτών Αουντρόνιους Αζουμπάλις και Αρβίντας Ανουσάουσκας, οι οποίοι ανήκουν στο συντηρητικό κόμμα «Ένωση της Πατρίδας – Χριστιανοδημοκράτες της Λιθουανίας».

Οι τροπολογίες, που κατατέθηκαν στις 16 Οκτωβρίου, προβλέπουν αλλαγές στο πλαίσιο κρατικής αναγνώρισης των θρησκευτικών οργανώσεων και τη δημιουργία νομικής βάσης για τη μεταβίβαση ορισμένων ιστορικών ορθόδοξων ναών στη Λιθουανική Εξαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, σύμφωνα με λιθουανικά μέσα ενημέρωσης και εκκλησιαστικές πηγές.

Μεταξύ των εκκλησιαστικών χώρων που ενδέχεται να επηρεαστούν από τις προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνονται η Ιερά Μονή του Αγίου Πνεύματος, ο Καθεδρικός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, καθώς και οι ναοί του Αγίου Νικολάου και της Αγίας Παρασκευής στο Βίλνιους. Στον σχετικό κατάλογο περιλαμβάνεται επίσης ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Βέβις.

Οι μοναχοί και οι πιστοί δηλώνουν ότι δεν προτίθενται να αλλάξουν την εκκλησιαστική τους δικαιοδοσία και να υπαχθούν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Παράλληλα, τονίζουν ότι οι αποφάσεις σχετικά με την εκκλησιαστική υπαγωγή των ενοριών δεν μπορούν να επιβάλλονται χωρίς τη συγκατάθεση των ίδιων των πιστών.

«Τέτοιες αποφάσεις δεν μπορούν να επιβάλλονται παρά τη θέληση των ενοριτών ή υπό την άσκηση πίεσης εις βάρος τους», αναφέρεται στην ανακοίνωση της ενορίας της Αγίας Παρασκευής, όπου οι ακολουθίες τελούνται στη λιθουανική γλώσσα εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια.

Την ανησυχία του για τις προτεινόμενες νομοθετικές αλλαγές εξέφρασε και ο Μητροπολίτης Βίλνιους και Λιθουανίας Ιννοκέντιος, ο οποίος απηύθυνε έκκληση προς τον πρόεδρο της χώρας Γκιτάνας Ναουσέντα, τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Γιούοζας Ολέκας και τον πρωθυπουργό Μιντάουγκας Σινκιάβιτσιους.

Ο ιεράρχης προειδοποίησε ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις ενδέχεται να έρχονται σε αντίθεση με τις συνταγματικές εγγυήσεις και να περιορίσουν τα δικαιώματα των ορθόδοξων πιστών.

Σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στις 20 Οκτωβρίου, εκπρόσωποι της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λιθουανίας χαρακτήρισαν τις πρωτοβουλίες απειλή για την ιστορική κληρονομιά της κοινότητας και τη θρησκευτική ελευθερία.

Σύμφωνα με τον Επίσκοπο Τρακάι Αμβρόσιο, οι αρχές επικαλούνται λόγους εθνικής ασφάλειας για να αιτιολογήσουν τις προτεινόμενες αλλαγές. Ωστόσο, όπως υποστήριξε η εκκλησιαστική ηγεσία, δεν έχει τεκμηριωθεί η αναγκαιότητα λήψης μέτρων αυτού του χαρακτήρα.

Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει ανησυχία στους κόλπους της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λιθουανίας, με τους πιστούς να ζητούν τη διασφάλιση της εκκλησιαστικής τους αυτονομίας, της προστασίας των ιστορικών ναών και του δικαιώματός τους να αποφασίζουν ελεύθερα για την εκκλησιαστική τους υπαγωγή.