Στις 16 Σεπτεμβρίου 2025, το κοινοβούλιο της Εσθονίας ψήφισε για τρίτη φορά χωρίς αλλαγές τον Νόμο για τις Εκκλησίες και τις Ενορίες. Υπέρ της ψήφισής του τάχθηκαν 63 βουλευτές, ενώ 15 ψήφισαν κατά, όπως αναφέρει η εφημερίδα Postimees. Ο νόμος θα σταλεί τώρα στο Κρατικό Δικαστήριο, το οποίο θα αξιολογήσει τη συμμόρφωσή του με το Σύνταγμα.

Σύμφωνα με τον νέο νόμο, οι θρησκευτικές οργανώσεις υποχρεούνται να αλλάξουν τα καταστατικά τους εάν υπάγονται σε ξένες κεντρικές αρχές, των οποίων οι δραστηριότητες θεωρούνται από τις αρχές απειλή για την κυριαρχία ή το συνταγματικό καθεστώς της χώρας. Για αυτό, τους δίνεται προθεσμία έξι μηνών. Σε περίπτωση άρνησης, οι ενορίες θα μπορούν να αποδεσμευτούν και να καταχωρήσουν νέα καταστατικά ακόμη και χωρίς τη συγκατάθεση του προηγούμενου κέντρου. Στην αιτιολογική έκθεση τονίζεται ότι ο στόχος του νόμου είναι να αποτραπεί η χρήση της ελευθερίας της θρησκείας για τη διάδοση του εξτρεμισμού και της εχθρικής επιρροής.

Στην πράξη, ο νόμος στοχεύει κυρίως στην Εσθονική Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία (ΕΟΧΕ), η οποία συνδέεται με το Μόσχο Πατριαρχείο. Οι αρχές έχουν ήδη δηλώσει ότι σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, είναι πιθανό να υπάρξει νομική δίωξη και ουσιαστική απαγόρευση της δραστηριότητάς της.

Ο Πρόεδρος της Εσθονίας Αλάρ Καρίς εξέφρασε κριτική για το έγγραφο. Στις 15 Σεπτεμβρίου, κατά την έναρξη της φθινοπωρινής συνεδρίασης του Ριγκικόγκου, υπενθύμισε ότι ο νόμος δεν πρέπει να περιορίζει δυσανάλογα την ελευθερία της θρησκείας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ζήτημα αφορά όχι μόνο την προστασία των βασικών δικαιωμάτων, αλλά και την ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης των στόχων και των συνεπειών των νομοθετικών αποφάσεων.

Τον Μάιο του 2024, το κοινοβούλιο της Εσθονίας αναγνώρισε τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία (ΡΟΕ) ως ίδρυμα που υποστηρίζει τη ρωσική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία. Αργότερα, ο Λάουρι Λαένμετς, τότε Υπουργός Εσωτερικών, δήλωσε ότι ελπίζει σε ρήξη των σχέσεων μεταξύ της Εσθονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Μόσχου (νυν ΕΟΧΕ) και της ΡΟΕ, καθώς και στην αναγνώριση από την ΕΟΧΕ της δραστηριότητας του Μόσχου Πατριαρχείου ως αίρεσης. Ο επικεφαλής του τμήματος σχέσεων της Εκκλησίας με την κοινωνία και τα ΜΜΕ του Μόσχου Πατριαρχείου, Βλαντίμιρ Λεγκόιντα, απάντησε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών της Εσθονίας σκοπεύει να καταστρέψει την ΕΟΧΕ και να σπρώξει τους πιστούς στη δικαιοδοσία του Κωνσταντινουπόλεως Πατριαρχείου.