Ο Άγιος Σέργιος του Ραντονέζ, στον κόσμο Βαρθολομαίος, γεννήθηκε το 1314 στην οικογένεια των ευσεβών Ροστόφ Μπογιάρ Κυρίλλου και Μαρίας. Ως παιδί, είχε δυσκολία στην ανάγνωση και τη γραφή, και το αγόρι προσευχόταν θερμά στον Κύριο για το δώρο της κατανόησης. Μια μέρα συνάντησε έναν μαυρομάλλη γέροντα, ο οποίος τον ευλόγησε και του έδωσε ένα σωματίδιο πρόσφορας. Μετά από αυτό, ο Βαρθολομαίος άρχισε να κατανοεί εύκολα τη σοφία των βιβλίων. Αυτό το γεγονός ενίσχυσε την επιθυμία του να αφιερώσει τη ζωή του στον Θεό.
Μετά το θάνατο των γονιών του, ο Βαρθολομαίος, μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Στέφαν, αποσύρθηκαν στο δάσος κοντά στο Ραντόνεζ. Οι αδελφοί έχτισαν ένα κελί και μια μικρή εκκλησία στο όνομα της Ζωοδόχου Τριάδας με τα χέρια τους. Έτσι προέκυψε το Μοναστήρι της Τριάδας, το οποίο αργότερα έγινε η Τριάδα-Σεργίου Λαύρα.
Έχοντας πάρει μοναστικούς όρκους με το όνομα Σέργιος, ο Άγιος ασκητικοποιήθηκε για περίπου δύο χρόνια σε απόλυτη μοναξιά. Υπέμεινε το κρύο, την πείνα και πολλούς πειρασμούς, ενισχυμένους με προσευχή και εμπιστοσύνη στον Θεό. Σύμφωνα με το μύθο, μια αρκούδα ήρθε στο κελί του, με την οποία ο μοναχός μοιράστηκε το τελευταίο κομμάτι ψωμιού.
Σταδιακά, οι μοναχοί άρχισαν να συγκεντρώνονται γύρω από τον Σέργιο. Κατόπιν αιτήματός τους, δέχτηκε τις ιερές εντολές και έγινε ηγούμενος του μοναστηριού. Ο μοναχός δίδαξε τους αδελφούς κυρίως με το δικό του παράδειγμα: ήταν ο πρώτος που εργάστηκε, παρατήρησε αυστηρή νηστεία, διακρίθηκε από ταπεινότητα και ποτέ δεν ζήτησε τιμές. Ακόμη και αφού έγινε γνωστός πνευματικός μέντορας σε όλη τη Ρωσία, συνέχισε να φοράει απλά ρούχα και να κάνει σκληρή δουλειά.
Ένας κοιτώνας ιδρύθηκε στο μοναστήρι: οι αδελφοί ζούσαν με κοινή εργασία και προσευχή, δέχονταν προσκυνητές και βοηθούσαν τους άρρωστους και τους άπορους. Η φήμη του Αγίου Σεργίου έφτασε στην Κωνσταντινούπολη. Ο Πατριάρχης Φιλοφέι του έστειλε μια ευλογία και μια επιστολή που ενέκρινε την οργάνωση της μοναστικής ζωής.
Ο μοναχός απολάμβανε το βαθύ σεβασμό του Αγίου Αλεξίου, Μητροπολίτη Μόσχας, και Ρωσική πρίγκιπες. Προσπάθησε να συμφιλιώσει τους αντιμαχόμενους ηγεμόνες και τους κάλεσε σε ενότητα. Ο Μεγάλος Δούκας Δημήτρης Ντόνσκοι έλαβε την ευλογία του Αγίου πριν από τη μάχη του Κουλίκοβο. Οι μοναχοί Peresvet και Oslyabya ξεκίνησαν με τον στρατό του Πρίγκιπα.
Η εμφάνιση της Υπεραγίας Θεοτόκου κατέχει ιδιαίτερη θέση στη ζωή του μοναχού. Η μητέρα του Θεού εμφανίστηκε μπροστά του μαζί με τους Αποστόλους Πέτρο και Ιωάννη και υποσχέθηκε να μην εγκαταλείψει το μοναστήρι που είχε ιδρύσει. Η μνήμη αυτού του γεγονότος διατηρείται προσεκτικά στην Τριάδα-Σεργίου Λαύρα.
Έξι μήνες πριν από το θάνατό του, ο Άγιος Σέργιος έλαβε μια αποκάλυψη για την επικείμενη συνταξιοδότησή του. Παρέδωσε τη διαχείριση του μοναστηριού στον μαθητή του Νίκωνα και κάλεσε τους αδελφούς να διατηρήσουν την ορθόδοξη πίστη, την ομοϊδεάτη, την αγνότητα, την ταπεινοφροσύνη, την ειλικρινή αγάπη και την αγάπη της περιπλάνησης.
Ο Άγιος Σέργιος αναχώρησε ειρηνικά στον Κύριο στις 25 Σεπτεμβρίου 1392. Τα τελευταία του λόγια απευθύνθηκαν στον Θεό:"στα χέρια Σου παραδίδω το πνεύμα μου, Κύριε". Το 1422 βρέθηκαν τα άφθαρτα λείψανά του, τα οποία βρίσκονται τώρα στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδας της Λαύρας.
Οι μαθητές και οι οπαδοί του Αγίου ίδρυσαν δεκάδες μοναστήρια σε όλη τη ρωσική γη. Αυτά τα μοναστήρια έγιναν κέντρα προσευχής, διαφώτισης, φιλανθρωπίας και πνευματικής ενότητας του λαού. Η κύρια διαθήκη του Αγίου ήταν η δημιουργία ειρήνης και αγάπης στην εικόνα της Αγίας Τριάδας. Ο ναός της Ζωοδόχου Τριάδας ανεγέρθηκε από αυτόν, σύμφωνα με μια γνωστή έκφραση, "έτσι ώστε κοιτάζοντας συνεχώς τον φόβο της μισητής διαμάχης αυτού του κόσμου να ξεπεραστεί".
Για την πνευματική του υπηρεσία στην εκκλησία και την πατρίδα, ο Άγιος Σέργιος ονομάστηκε Ηγούμενος της ρωσική γη. Και σήμερα, οι πιστοί στρέφονται προς αυτόν με μια προσευχή για την ενίσχυση της πίστης, τη βοήθεια στη διδασκαλία, τη συμφιλίωση των αντιμαχόμενων κομμάτων και τη διατήρηση της ενότητας του λαού.
Αιδεσιμότατε Πάτερ Σέργιε, προσευχηθείτε στον Θεό για μας!