Η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Εκτός Ρωσίας (ROCOR) εξέφρασε ανησυχία σχετικά με την επικείμενη απονομή στον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι του βραβείου «Beacon of Hope» («Φάρος Ελπίδας») στη Νέα Υόρκη. Κατά τη συνεδρίασή της, η Σύνοδος συζήτησε επίσης την κατάσταση των ορθοδόξων στην Ουκρανία και κάλεσε τους πιστούς να εντείνουν τις προσευχές τους για τη διαφύλαξη της ορθόδοξης πίστης.

Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Ανατολικής Αμερικής και Νέας Υόρκης Νικολάου. Στο πλαίσιο της συζήτησης για τις διορθόδοξες σχέσεις, ο Επίσκοπος Ειρηναίος παρουσίασε έκθεση σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στον ορθόδοξο κόσμο, σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση.

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην προγραμματισμένη βράβευση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Πρόκειται για τη φιλανθρωπική εκδήλωση «Beacon of Hope Dinner», η οποία έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στις 26 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη. Την εκδήλωση διοργανώνει η κοινότητα του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου, που υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο Ζελένσκι έχει ανακοινωθεί ως τιμώμενο πρόσωπο, με τους διοργανωτές να συνδέουν το βραβείο με την ηγεσία και την υποστήριξη προς την Ουκρανία.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ROCOR, η απόφαση αυτή προκαλεί προβληματισμό σε μέρος των ορθοδόξων χριστιανών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Σύνοδος κάλεσε, ως εκ τούτου, τους πιστούς να εντείνουν τις προσευχές τους για τη διαφύλαξη της ορθόδοξης πίστης και για όσους, όπως αναφέρει, αντιμετωπίζουν διώξεις.

Ένα από τα ζητήματα που τέθηκαν στη συζήτηση ήταν η κατάσταση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (UOC). Οι ιεράρχες της ROCOR χαρακτήρισαν τις ενέργειες των ουκρανικών αρχών απέναντι στην UOC ως διωγμό της Εκκλησίας και των πιστών της.

Τα τελευταία χρόνια, κληρικοί και πιστοί της UOC έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με έρευνες, ποινικές διαδικασίες, περιορισμούς στη χρήση ναών και διαμάχες σχετικά με την εκκλησιαστική περιουσία. Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα έχει στο παρελθόν καταγράψει περιστατικά επιθέσεων σε ναούς της UOC, καθώς και περιστατικά εκφοβισμού κληρικών και πιστών.

Το 2024 τέθηκαν σε ισχύ στην Ουκρανία νομοθετικές διατάξεις που προβλέπουν περιορισμούς για θρησκευτικές οργανώσεις τις οποίες οι ουκρανικές αρχές θεωρούν συνδεδεμένες με ρωσικές θρησκευτικές δομές. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν επισημάνει ότι οι συγκεκριμένες διατάξεις ενδέχεται να επιφέρουν δυσανάλογους περιορισμούς στην ελευθερία της θρησκείας ή των πεποιθήσεων και έχουν καλέσει την Ουκρανία να ευθυγραμμίσει τη νομοθεσία της με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τον Σεπτέμβριο, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών παρουσίασε έκθεση σχετικά με τις διώξεις που, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, αντιμετωπίζει η UOC και κάλεσε τον ΟΗΕ να αντιδράσει πιο αυστηρά στην κατάσταση.

Ο ΟΗΕ έχει επίσης αναφερθεί σε περιπτώσεις δίωξης εκπροσώπων της UOC. Σε υλικό ειδικών διαδικασιών του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι Μητροπολίτες Αρσένιος Σβιατογκόρσκ, Θεοδόσιος Τσερκάσι, Ιωνάθαν Τούλτσιν, Λογγίνος Μπαντσέν, Λουκάς Ζαπορόζιε και Μελέτιος Τσερνιβτσί, καθώς και ο Μητροπολίτης Βίσεγκραντ και Τσερνόμπιλ Παύλος, ηγούμενος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου.

Η ROCOR υπογράμμισε, στο πλαίσιο της συνεδρίασης, την ανάγκη για προσευχή υπέρ της διαφύλαξης της Ορθόδοξης Εκκλησίας και των πιστών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Οι αναφορές στις εξελίξεις στην Ουκρανία εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των εντάσεων μεταξύ διαφορετικών εκκλησιαστικών δικαιοδοσιών και των συνεχιζόμενων αντιπαραθέσεων γύρω από το εκκλησιαστικό καθεστώς στην Ουκρανία.