Σε μια ιστορική στιγμή για τις σχέσεις της Ρωσικής και της Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, τελέστηκε στις 16 Οκτωβρίου 2025 κοινή αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο ιερό νησί του Βαλαάμ, με τη συμμετοχή αντιπροσωπείας της Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας – Αρχιεπισκοπής Αχρίδας, κατόπιν προσκλήσεως του Πατριάρχη Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κυρίλλου.

Η αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Πρεσπών-Πελαγονίας Πέτρο, περιελάμβανε επίσης τον Επίσκοπο Βελίτσας Νικόλαο και τον Ιερομόναχο Αθανάσιο (Αρσόφσκι). Κατά την άφιξή τους στις 15 Οκτωβρίου, οι Μακεδόνες ιεράρχες προσκύνησαν στον Καθεδρικό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και τέλεσαν επιμνημόσυνη δέηση στον τάφο του καταγόμενου από τη Μακεδονία αρχιμανδρίτη Μεθόδιου (Πέτροβ), πνευματικού του μοναστηριού.

Η Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, τελέστηκε από κοινού από τους Μητροπολίτη Πέτρο, Επίσκοπο Πανκράτιο (ηγούμενο της Μονής Βαλαάμ) και Επίσκοπο Νικόλαο. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, έγινε ιδιαίτερη μνεία στη μνήμη του αρχιμανδρίτη Μεθόδιου και των γονέων του.

Ο Μητροπολίτης Πέτρος χαρακτήρισε τη λειτουργία ως την εκπλήρωση του "μεγάλου ονείρου" του αρχιμανδρίτη Μεθόδιου, τον οποίο ο Πατριάρχης Κύριλλος είχε αποκαλέσει «απεσταλμένο της Μακεδονίας στη Ρωσία». Υπενθύμισε δε ότι η αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας – Αρχιεπισκοπής Αχρίδας, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2022, αποτελεί σταθμό στην ιστορία της Εκκλησίας.

Από την πλευρά του, ο Επίσκοπος Πανκράτιος δήλωσε: «Σήμερα είναι μια ιστορική ημέρα. Για πρώτη φορά μετά την αναγνώριση της αυτοκεφαλίας, η Μακεδονική Εκκλησία συλλειτουργεί και κοινωνεί εντός των τειχών της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας». Ο Μητροπολίτης Πέτρος πρόσθεσε: «Λάβαμε τη μεγάλη ευλογία να κοινωνήσουμε από το κοινό Ποτήριο του Χριστού».

Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με δηλώσεις που υπογράμμισαν τους βαθιούς πνευματικούς δεσμούς μεταξύ Βαλαάμ και Μακεδονίας, οι οποίοι ενισχύονται μέσα από την κοινή πίστη και ιστορικές μνήμες.