Χρηματοδότηση ύψους 5,3 εκατομμυρίων ευρώ για έργα αποκατάστασης, συντήρησης και αναβάθμισης μονών και σκητών του Αγίου Όρους εξασφάλισε η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος ΕΣΠΑ. Οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στη διαφύλαξη της μοναδικής πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Αθωνικής Πολιτείας, καθώς και στη βελτίωση των υποδομών για τις μοναστικές αδελφότητες και τους χιλιάδες προσκυνητές που επισκέπτονται κάθε χρόνο το Άγιον Όρος.

Τις σχετικές αποφάσεις υπέγραψε η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Αθηνά Αηδονά. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνολικά επτά έργα στις Ιερές Μονές Καρακάλλου, Κουτλουμουσίου, Ξενοφώντος, Μεγίστης Λαύρας, Σιμωνόπετρας και Αγίου Παύλου, καθώς και στη Σκήτη της Αγίας Άννας.

Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων συγκαταλέγεται η αποκατάσταση του καθολικού και του αμυντικού πύργου του 16ου αιώνα στην Ιερά Μονή Καρακάλλου. Στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου προβλέπεται η αναστήλωση του δυτικού τμήματος του μοναστηριακού συγκροτήματος, η ανακαίνιση της στέγης, η αναβάθμιση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και η βελτίωση των χώρων φιλοξενίας προσκυνητών.

Στη Μεγίστη Λαύρα θα αποκατασταθεί το κελλί της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Σκήτη της Αγίας Άννας. Το ιστορικό κτίσμα, που χρονολογείται από τον 18ο αιώνα, παραμένει εγκαταλελειμμένο από τη δεκαετία του 1980 και αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο κατάρρευσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έργο στην Ιερά Μονή Σιμωνόπετρας, όπου το ιστορικό ελαιοτριβείο του 1851 θα μετατραπεί σε σύγχρονο εκθεσιακό χώρο. Παράλληλα, θα δημιουργηθούν εργαστήρια αγιογραφίας και εκκλησιαστικού κεντήματος, με στόχο τη διατήρηση των παραδοσιακών τεχνών, ενώ θα διαφυλαχθούν η αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του κτιρίου και μέρος του παλαιού εξοπλισμού.

Στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου προβλέπεται η δημιουργία ειδικής πτέρυγας φροντίδας ηλικιωμένων μοναχών. Σε χώρο περίπου 200 τετραγωνικών μέτρων θα διαμορφωθούν δωμάτια διαμονής και ιατρικής υποστήριξης, σύμφωνα με τις σύγχρονες προδιαγραφές.

Επιπλέον, οι πόροι θα διατεθούν για τον εκσυγχρονισμό των κτηριακών εγκαταστάσεων της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος, την ενίσχυση των αντιστηρικτικών τοίχων και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου σε μία από τις σκήτες της μονής.

Σύμφωνα με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, βασικός στόχος των έργων είναι η προστασία των ιστορικών μνημείων του Αγίου Όρους, η ενίσχυση της ασφάλειας των μοναστηριακών συγκροτημάτων και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των μοναχών και φιλοξενίας των προσκυνητών.

Το ενδιαφέρον για το Άγιον Όρος εξακολουθεί να αυξάνεται, καθώς από τις αρχές του 2026 περισσότεροι από 163.000 προσκυνητές έχουν επισκεφθεί την Αθωνική Πολιτεία, αριθμός αυξημένος κατά σχεδόν 30% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Τη μεγαλύτερη ομάδα επισκεπτών αποτελούν οι προσκυνητές από τη Ρουμανία.