Πατριάρχης Πορφύριος: «Η Εκκλησία είναι σύγχρονη σε κάθε εποχή»

Ο Πατριάρχης Σερβίας Πορφύριος προέστη της Θείας Λειτουργίας στις 15 Αυγούστου στη Μονή του Αγίου Πρωτοδιακόνου Στεφάνου στα Σλάνατς, κοντά στο Βελιγράδι, καλώντας τους πιστούς να μη «προσαρμόζουν» την χριστιανική πίστη στις μεταβαλλόμενες αντιλήψεις της κοινωνίας.

Σε κήρυγμά του, ο προεστός της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας τόνισε ότι η Εκκλησία δεν εξαρτάται από το χρόνο: «Η Εκκλησία είναι έξω από τον χρόνο, επειδή ο Κύριος είναι αιώνιος και εκτός χρόνου· άρα είναι “σύγχρονος”, και Εκκλησία μαζί Του, ως Σώμα Του, είναι σύγχρονη σε κάθε εποχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως σημείωσε ο Πατριάρχης, η χριστιανική πίστη οφείλει να εκφράζεται πρωτίστως μέσα στη ζωή του ανθρώπου: με την αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, με τη δυνατότητα συγχώρεσης και την άρνηση του μίσους. Αναφερόμενος στον άγιο Στέφανο, υπενθύμισε ότι ο πρώτος χριστιανός μάρτυρας προσευχόταν για όσους τον λιθοβολούσαν.

«Στην αδικία δεν ανταποκρίθηκε με εκδίκηση, και στο μίσος με αγάπη και προσευχή», υπογράμμισε ο Πορφύριος.

Ο Πατριάρχης στάθηκε επίσης στην οξύτητα που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη κοινωνική συζήτηση, καλώντας τους χριστιανούς να μη επιτρέπουν να γεννιέται μίσος απέναντι σε όσους διαφωνούν μαζί τους. Όπως είπε, η απλή συμμετοχή στο ναό και η παρουσία στην εκκλησιαστική ζωή δεν καθιστούν κάποιον καλύτερο από μόνα τους, αν αυτό δεν μεταφράζεται στην στάση του απέναντι στους άλλους.

Η Μονή Σλάνατς είναι μια από τις παλαιότερες ορθόδοξες μονές στην ομώνυμη κοινότητα ανατολικά του Βελιγραδίου. Η ακριβής ημερομηνία ίδρυσής της δεν είναι γνωστή. Σύμφωνα με παράδοση, ιδρύθηκε στις αρχές του 13ου αιώνα από τον Άγιο Σάββα τον Σέρβο, ενώ μια άλλη εκδοχή αποδίδει την ίδρυσή της στον βασιλιά Στέφανο Ντραγκούτιν στα τέλη του 13ου αιώνα.

Ιδιαίτερη ώθηση έλαβε τον 15ο αιώνα, όταν το Βελιγράδι έγινε πρωτεύουσα της Σερβικής Δεσποτείας. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας των ηγεμόνων Στέφαν Λαζάρεβιτς και Γεώργι Μπράνκοβιτς η μονή γνώρισε ακμή, αποκτώντας αφιέρωση στον αρχιδιάκονο και πρώτο μάρτυρα Στέφανο και—σύμφωνα με την παράδοση—μετέφερε τμήμα λειψάνων του.

Μετά την πτώση της Σερβικής Δεσποτείας στο τέλος του 15ου αιώνα, η μονή καταστράφηκε και ανακαινίστηκε αρκετές φορές. Το 1833 η παλαιά μονή αποσυναρμολογήθηκε οριστικά και τα υλικά της αξιοποιήθηκαν για την ανέγερση ναών σε γειτονικά χωριά.

Η αναβίωση ξεκίνησε εκ νέου τον 20ό αιώνα: το 1961, με πρωτοβουλία του Πατριάρχη Σερβίας Γερμανού, άρχισε η αποκατάστασή της και ο ναός ολοκληρώθηκε το 1971. Σήμερα τα Σλάνατς λειτουργούν ως εν ενεργεία ανδρική μονή, ενώ η αδελφότητα συνδέεται και με την προετοιμασία μοναχών για τη σερβική μονή Χιλαντάρ στο Άγιο Όρος.