Η UNESCO ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη να συνδράμει στην αξιολόγηση των ζημιών που προκλήθηκαν στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου έπειτα από πυραυλικό πλήγμα που σημειώθηκε στις 15 Ιουνίου 2026. Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η οργάνωση υπογράμμισε ότι, παρά τις σοβαρές καταστροφές, αποφεύχθηκαν οι πιο βαριές και μη αναστρέψιμες συνέπειες για το σημαντικό αυτό θρησκευτικό και πολιτιστικό μνημείο.

Σύμφωνα με την UNESCO, το πλήγμα έπληξε την περιοχή του Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς «Κίεβο: Καθεδρικός Ναός της Αγίας Σοφίας και συναφή μοναστηριακά κτίσματα, Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου». Σημαντικές ζημιές υπέστη ο Καθεδρικός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου επηρεάστηκαν τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά δομικά στοιχεία. Παράλληλα, υπέστησαν φθορές γειτονικά ιστορικά κτίρια, τμήματα του οχυρωματικού συγκροτήματος της μονής και ο πύργος του Ιβάν Κούστσνικ.

Η UNESCO τόνισε ότι οι επιθέσεις σε πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς χώρους στερούν από τις κοινωνίες την πρόσβαση στην πολιτιστική τους κληρονομιά και σε δημόσιους χώρους που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κοινωνική ανάκαμψη.

Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι η πλήρης αποκατάσταση του Καθεδρικού Ναού ενδέχεται να διαρκέσει περίπου δύο χρόνια. Ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Αποθέματος «Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου», Μαξίμ Οσταπένκο, δήλωσε ότι το ύψος των ζημιών ξεπερνά ήδη τα 500 εκατομμύρια ουκρανικές γρίβνιες, ενώ η τελική αποτίμηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε η κατάσταση των θόλων του ναού, οι οποίοι εκτέθηκαν σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες εξαιτίας της πυρκαγιάς που ξέσπασε μετά το πλήγμα. Όπως ανέφερε ο Οσταπένκο, υπήρχε πραγματικός κίνδυνος κατάρρευσης του θόλου προς το εσωτερικό του ναού.

«Σε μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να τυλιχθεί στις φλόγες το τέμπλο και πολλά ακόμη πολύτιμα κειμήλια. Η κατάσβεση μιας τέτοιας πυρκαγιάς θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη και θα μπορούσαμε να χάσουμε μοναδικά έργα τέχνης που φυλάσσονται στον ναό», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Χάρη στην άμεση επέμβαση των σωστικών συνεργείων και τη χρήση περισσότερων από 20 ειδικών οχημάτων, η πυρκαγιά τέθηκε υπό έλεγχο πριν εξαπλωθεί στο εσωτερικό του κτιρίου. Παρότι οι φλόγες είχαν ήδη διεισδύσει σε δύο σημεία του ναού, η ολοκληρωτική καταστροφή αποφεύχθηκε.

Οι εργασίες κατάσβεσης έχουν πλέον ολοκληρωθεί και οι ειδικοί προχωρούν στην απομάκρυνση επικίνδυνων κατασκευαστικών στοιχείων, καθώς και στην προσωρινή προστασία της στέγης. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνικός έλεγχος των φερόντων στοιχείων του μνημείου.

Από την πλευρά της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο μητροπολίτης Νεζίν και Πριλούκι Κλήμης (Βετσέρια), επικεφαλής του Τμήματος Ενημέρωσης και Διαφώτισης, τόνισε ότι η Λαύρα των Σπηλαίων δεν αποτελεί μόνο αρχιτεκτονικό μνημείο αλλά και έναν από τους σημαντικότερους πνευματικούς πυρήνες της Ορθοδοξίας.

«Δεν χτυπήθηκε απλώς ένα κτίριο, αλλά ένα ιερό προσκύνημα. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι ό,τι καταστράφηκε θα ανοικοδομηθεί ξανά και ότι ο λαός μας θα αντέξει και αυτή τη δοκιμασία», δήλωσε.

Η Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου ιδρύθηκε το 1051 και θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα μοναστήρια της Ανατολικής Ευρώπης. Για σχεδόν μία χιλιετία αποτελεί σημαντικό θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο, ενώ στις υπόγειες κατακόμβες της φυλάσσονται λείψανα ορθόδοξων αγίων.

Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας είχε προηγουμένως αναφέρει ότι το συγκρότημα κτιρίων της Λαύρας επλήγη από πύραυλο του αμερικανικού αντιαεροπορικού συστήματος Patriot κατά τη διάρκεια της νύχτας της 15ης Ιουνίου. Το υπουργείο άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο το περιστατικό να προκλήθηκε από τεχνική βλάβη πυραύλου που είχε παραδοθεί στην Ουκρανία.