Οι πιστοί ζητούν να μη ληφθούν αποφάσεις για το εκκλησιαστικό καθεστώς και την ιδιοκτησία των ναών χωρίς τη συναίνεση των ίδιων των εκκλησιαστικών κοινοτήτων – Ενστάσεις για τη συνταγματικότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων.

Αντιδράσεις προκαλούν στη Λιθουανία οι νομοθετικές πρωτοβουλίες που αφορούν το καθεστώς της Ορθόδοξης Εκκλησίας της χώρας και ενδέχεται να οδηγήσουν στη μεταβίβαση ναών και μοναστηριακών περιουσιών στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Περίπου 30 ενορίες και μοναστικές αδελφότητες της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λιθουανίας απέστειλαν επιστολές προς την πολιτειακή ηγεσία και τους βουλευτές του Κοινοβουλίου (Seimas), εκφράζοντας την αντίθεσή τους στις προτεινόμενες αλλαγές.

Σύμφωνα με δημοσίευμα στην επίσημη ιστοσελίδα της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λιθουανίας, τις τελευταίες ημέρες τις σχετικές εκκλήσεις υπέγραψαν πιστοί από το Βίλνιους, το Κάουνας, την Κλαϊπέντα, το Πανεβέζις, το Βισαγκίνας και άλλες πόλεις.

Μεταξύ των κοινοτήτων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία περιλαμβάνονται ενορίτες του Καθεδρικού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, της Ιεράς Μονής του Αγίου Πνεύματος και της γυναικείας Μονής της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής.

Ζητούν να διατηρηθεί η εκκλησιαστική τους ταυτότητα

Βασικό αίτημα των πιστών είναι να μη λαμβάνονται αποφάσεις για την εκκλησιαστική υπαγωγή των ενοριών και την τύχη των ναών χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η βούληση των ίδιων των κοινοτήτων.

Οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν να ενταχθούν σε διαφορετική εκκλησιαστική δικαιοδοσία, αλλά θέλουν να παραμείνουν μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λιθουανίας, της οποίας προΐσταται ο Μητροπολίτης Βίλνας και Λιθουανίας Ιννοκέντιος.

«Οι εκκλησιαστικοί και κανονικοί δεσμοί μας σε καμία περίπτωση δεν μειώνουν την πολιτειακή μας νομιμοφροσύνη προς το λιθουανικό κράτος», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή των ενοριτών του ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Βίλνιους.

Οι πιστοί απορρίπτουν επίσης τις αιτιάσεις περί έλλειψης πίστης προς το κράτος εξαιτίας των κανονικών δεσμών της Εκκλησίας. Όπως επισημαίνουν, οι ενορίες αναπτύσσουν σημαντικό φιλανθρωπικό έργο, στηρίζουν οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτους ανθρώπους και οικογένειες, ενώ συμμετέχουν ενεργά στην εκπαιδευτική και πολιτιστική ζωή της χώρας.

Ανησυχία για την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης

Οι εκκλησιαστικές κοινότητες εκφράζουν την ανησυχία ότι οι προτεινόμενες νομοθετικές αλλαγές ενδέχεται να περιορίσουν τη θρησκευτική ελευθερία και να προκαλέσουν διχασμό μεταξύ των Ορθοδόξων της Λιθουανίας.

Για τον λόγο αυτό, καλούν τους βουλευτές να διασφαλίσουν την ισότιμη μεταχείριση όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων και να σεβαστούν τις συνταγματικές εγγυήσεις για την ελευθερία της συνείδησης και της θρησκευτικής πίστης.

Αφορμή για τις αντιδράσεις αποτέλεσαν δύο νομοσχέδια που κατατέθηκαν στο λιθουανικό Κοινοβούλιο. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπουν τη δυνατότητα αλλαγής του νομικού καθεστώτος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λιθουανίας, καθώς και τη μεταβίβαση ορισμένων ναών και της Ιεράς Μονής του Αγίου Πνεύματος στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Παράλληλα, οι νομοθετικές πρωτοβουλίες αφορούν και την αναγνώριση της Εκκλησίας ως παραδοσιακής θρησκευτικής κοινότητας της χώρας.

Εντείνονται οι αντιδράσεις – Ζητήματα συνταγματικότητας

Δεν είναι η πρώτη φορά που εκφράζονται αντιδράσεις απέναντι στις συγκεκριμένες προτάσεις. Προηγουμένως, εννέα ενορίες και η αδελφότητα της Ιεράς Μονής του Αγίου Πνεύματος είχαν ήδη τοποθετηθεί δημόσια κατά των νομοθετικών πρωτοβουλιών. Στη συνέχεια προστέθηκαν και άλλες εκκλησιαστικές κοινότητες, ενώ αναμένονται νέες επιστολές προς τους βουλευτές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αξιολόγηση που έχει ήδη καταθέσει η Νομική Υπηρεσία της Γραμματείας του λιθουανικού Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με την εκτίμησή της, ορισμένες διατάξεις των νομοσχεδίων ενδέχεται να έρχονται σε αντίθεση με το Σύνταγμα της Λιθουανίας.

Οι πιστοί επιμένουν ότι τα ζητήματα που αφορούν την εκκλησιαστική ζωή, την κανονική υπαγωγή και τη λειτουργία των ενοριών πρέπει να αντιμετωπίζονται με σεβασμό στα δικαιώματα και στη βούληση των ίδιων των εκκλησιαστικών κοινοτήτων, χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν την εκκλησιαστική ενότητα.