Ο Άγιος Μάρτυρας Ευσέβιος, Επίσκοπος Σαμοσάτων, υπερασπίστηκε σταθερά την ορθόδοξη ομολογία, που εγκρίθηκε στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια το 325, για την οποία υπέστη διωγμό από τους Αρειανούς, οι οποίοι τον στέρησαν επανειλημμένα από την έδρα του και τον εξόρισαν στη φυλακή. Ο αυτοκράτορας Κωνστάντιος (337-361), ο προστάτης των Αρειανών, αφού έμαθε ότι ο Άγιος Ευσέβιος κράτησε το νόμο της συνόδου για την εκλογή του Ορθόδοξου Αρχιεπισκόπου Μελέτιου στην έδρα της Αντιόχειας, του έστειλε εντολή να εκδώσει αυτή την πράξη. Ο Άγιος αρνήθηκε αποφασιστικά να υπακούσει στην εντολή. Ο εξοργισμένος αυτοκράτορας έστειλε μήνυμα ότι αν δεν παραδώσει την πράξη, το δεξί του χέρι θα αποκοπεί. Ο Άγιος Ευσέβιος άπλωσε και τα δύο χέρια στον αγγελιοφόρο με τις λέξεις: "κόψτε το, αλλά δεν θα επιστρέψω την πράξη του Συμβουλίου, η οποία εκθέτει την κακία και την ανομία των Αρειανών". Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος εξεπλάγη από την τόλμη του επισκόπου, αλλά δεν τον έβλαψε.
Μετά τον Κωνσταντίνο, βασίλευσε ο Ιουλιανός ο Αποστάτης (361-363). Έχει έρθει μια ακόμη πιο δύσκολη στιγμή-ο ανοιχτός διωγμός των Χριστιανών έχει αρχίσει. Ο Άγιος Ευσέβιος, κρύβοντας την κατάταξή του, στο ένδυμα ενός στρατιώτη, πέρασε από όλη τη Συρία, τη Φοινίκη και την Παλαιστίνη, επιβεβαιώνοντας τους Χριστιανούς στην ορθόδοξη πίστη. Προμήθευε ιερείς και Διακόνους σε άδειες εκκλησίες, χειροτονούσε επισκόπους που απέρριψαν την αίρεση των Αρίων. Μετά το θάνατο του Ιουλιανού του αποστάτη, βασίλευσε ο ευσεβής βασιλιάς Ιωβιανός (363-364), κατά τη διάρκεια της βασιλείας του οποίου έπαυσε ο διωγμός. Ο Αρχιεπίσκοπος Μελέτιος, ο οποίος είχε επιστρέψει από την εξορία, με τη συμβουλή του Αγίου Ευσηβίου, συγκάλεσε Τοπικό Συμβούλιο στην Αντιόχεια το 379. 27 επίσκοποι συμμετείχαν σε αυτό και επιβεβαιώθηκε το Ορθόδοξο δόγμα που υιοθετήθηκε στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο. Οι Αρειανοί, φοβούμενοι τους σταθερούς ομολογητές της Ορθοδοξίας-τους Αγίους Μελέτιο, Ευσέβιο και Πελάγιο, οι οποίοι ήταν ιδιαίτερα σεβαστοί από τον αυτοκράτορα, έβαλαν τις υπογραφές τους κάτω από τον Συνοδικό ορισμό. Μετά το θάνατο του αυτοκράτορα Ιωβιανού, άρχισε η βασιλεία του Αριανού Βαλένθου (364-378). Οι Ορθόδοξοι άρχισαν να διώκονται ξανά. Ο Άγιος Μελέτιος εξορίστηκε στην Αρμενία, ο Άγιος Πελάγιος στην Αραβία και ο Άγιος Ευσηβίας φυλακίστηκε στη Θράκη. Έχοντας λάβει το βασιλικό διάταγμα, ο Άγιος Ευσέβιος έφυγε από τη Σαμοσάτα τη νύχτα για να αποτρέψει την οργή των ανθρώπων που τον σεβάστηκαν. Όταν έμαθαν για την αναχώρηση του επισκόπου, οι πιστοί τον προσπέρασαν και έκλαψαν και τον παρακάλεσαν να επιστρέψει. Ο Άγιος αρνήθηκε να συμμορφωθεί με το αίτημα του ποιμνίου του, λέγοντας ότι κάποιος πρέπει να υπακούει στις υπάρχουσες αρχές. Ο Άγιος προέτρεψε το ποίμνιό του να τηρήσει σταθερά την Ορθοδοξία, τους ευλόγησε και πήγε στον τόπο της εξορίας. Ο ευνόμιος, ένας Αριανός, στάλθηκε στην έδρα της Σαμοσάτας, αλλά ο λαός δεν δέχτηκε τον αιρετικό. Οι Ορθόδοξοι δεν πήγαν στο ναό και απέφυγαν να τον συναντήσουν. Ο αιρετικός Αριανός συνειδητοποίησε ότι δεν θα μπορούσε να προσελκύσει ένα ανεξάρτητο κοπάδι.
Ο αυτοκράτορας Γκρατιανός, ο οποίος ανέβηκε στο θρόνο (375-383), επέστρεψε από την εξορία όλους τους Ορθόδοξους επισκόπους που είχαν υποφέρει υπό τους Αρειανούς. Ο Άγιος Ευσηβίας επέστρεψε επίσης στη Σαμοσάτη και συνέχισε το έργο του για τη βελτίωση της εκκλησίας. Μαζί με τον Άγιο Μελέτιο, προμήθευαν Ορθόδοξους επισκόπους και κληρικούς στη θέση των Αρειανών. Γύρω στο 380, έφτασε στην Αριανή πόλη Ντολιχίνι για να εγκαταστήσει έναν Ορθόδοξο επίσκοπο Μαρίνο σε αυτήν. Μια Αριανή γυναίκα πέταξε πλακάκια από την οροφή, τα οποία τρύπησαν το κεφάλι του Αγίου. Όταν πέθανε, ακολουθώντας το παράδειγμα του Σωτήρα, συγχώρεσε την ενοχή της και ζήτησε από τους γύρω του να μην την βλάψουν. Το σώμα του Αγίου Ευσηβίου μεταφέρθηκε στο Σαμοσάτι και θάφτηκε με δάκρυα από το ποίμνιό του. Ο ανιψιός του, Ο ευλογημένος Αντίοχος, ανυψώθηκε στη θέση του Αγίου και η Εκκλησία Σαμοσάτι συνέχισε να διακηρύσσει σταθερά την ορθόδοξη πίστη, που φυτεύτηκε σταθερά από τους κόπους του ιερού Ιερομάρτυρα Ευσέβιου.