Ζούμε σε μια εποχή που θαυμάζει τα μεγάλα έργα και τις εντυπωσιακές πράξεις. Οι ιστορίες που ξεχωρίζουν είναι συνήθως εκείνες που περιλαμβάνουν ηρωισμούς, θυσίες και κατορθώματα. Ωστόσο, η καθημερινή ζωή μάς διδάσκει συχνά ένα διαφορετικό μάθημα: ότι το καλό χτίζεται κυρίως μέσα από μικρές, σχεδόν ασήμαντες πράξεις που επαναλαμβάνονται με συνέπεια.
Ένα μικρό σακουλάκι με ψίχουλες ψωμιού ή λίγα υπολείμματα δημητριακών δεν μοιάζει με κάτι σημαντικό. Κι όμως, πόσες φορές διστάζουμε να κάνουμε ακόμη και αυτό το ελάχιστο βήμα; Μερικά λεπτά από τον χρόνο μας, μια μικρή παράκαμψη στον δρόμο, ένας κόπος σχεδόν ανεπαίσθητος. Και παρ’ όλα αυτά, η ευκολία μάς ψιθυρίζει να το αφήσουμε για άλλη φορά.
Ίσως εκεί να κρύβεται μια βαθύτερη αλήθεια για την ανθρώπινη φύση. Δεν είναι μόνο οι μεγάλες θυσίες που μας δυσκολεύουν. Συχνά δυσκολευόμαστε και στα πολύ μικρά. Όχι επειδή απαιτούν πραγματικό κόστος, αλλά επειδή απαιτούν διάθεση να βγούμε, έστω και για λίγο, από τον κύκλο της προσωπικής μας άνεσης.
Όταν όμως σταματήσουμε να βλέπουμε τις ψίχουλες ως «υπολείμματα» και αρχίσουμε να τις αντιμετωπίζουμε ως δώρο, η προοπτική αλλάζει. Πίσω από κάθε κομμάτι ψωμιού υπάρχει ο κόπος πολλών ανθρώπων: εκείνου που έσπειρε, εκείνου που θέρισε, εκείνου που άλεσε το σιτάρι, εκείνου που το έψησε και το μετέφερε μέχρι το τραπέζι μας. Η σπατάλη τότε παύει να είναι μια ασήμαντη συνήθεια και γίνεται έλλειψη ευγνωμοσύνης.
Το ίδιο ισχύει και για τη σχέση μας με τη δημιουργία. Τα πουλιά που συναντούμε στις αυλές, στα πάρκα και στις πλατείες αποτελούν μέρος ενός κόσμου που δεν ανήκει αποκλειστικά σε εμάς. Ο άνθρωπος δεν κλήθηκε μόνο να απολαμβάνει τη δημιουργία, αλλά και να τη φροντίζει. Η μέριμνα για τα ζώα, ακόμη και με έναν τόσο απλό τρόπο, καλλιεργεί μέσα μας μια αίσθηση ευθύνης και σεβασμού.
Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι τέτοιες μικρές συνήθειες διαμορφώνουν χαρακτήρες. Τα παιδιά μαθαίνουν πολύ λιγότερο από τα λόγια μας και πολύ περισσότερο από τις πράξεις που βλέπουν να επαναλαμβάνονται μπροστά τους. Όταν μεγαλώνουν σε ένα σπίτι όπου τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο και όπου ακόμη και οι ψίχουλες αποκτούν αξία, μαθαίνουν ότι η αγάπη δεν εκφράζεται μόνο με μεγάλα λόγια αλλά με μικρές καθημερινές επιλογές.
Δεν μπορούν όλοι να κάνουν μεγάλα έργα. Δεν έχουν όλοι τη δυνατότητα να αλλάξουν τον κόσμο. Όλοι όμως μπορούμε να προσφέρουμε λίγες «ψίχουλες» καλοσύνης. Ένα χαμόγελο, μια εξυπηρέτηση, μια πράξη φροντίδας, λίγο χρόνο για κάποιον που τον έχει ανάγκη.
Ίσως τελικά η κοινωνία να μη γίνεται καλύτερη χάρη στις σπάνιες ηρωικές πράξεις, αλλά χάρη σε αυτές τις αμέτρητες μικρές χειρονομίες που περνούν απαρατήρητες. Όπως οι ψίχουλες που πέφτουν στο έδαφος και γίνονται τροφή για τα πουλιά, έτσι και οι μικρές πράξεις αγάπης μπορούν να θρέψουν κάτι πολύ μεγαλύτερο: μια καρδιά που μαθαίνει να αγαπά χωρίς να περιμένει ανταμοιβή.
-
Τι να κρατήσει κανείς;
Ολγα Κουτανινα
Όλοι οι Συγγραφείς