Έκκληση να διατηρείται η μνήμη των ηρώων του παρελθόντος ως θεμέλιο ειρήνης, συμφιλίωσης και ενότητας, και όχι ως αφορμή για νέους διχασμούς, απηύθυνε ο Πατριάρχης Σερβίας Πορφύριος κατά την πανηγυρική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Νίκσιτς, με αφορμή τη συμπλήρωση 150 ετών από τη Μάχη του Βούτσι Ντο, μία από τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας του Μαυροβουνίου.

«Η χριστιανική μνήμη φωτίζεται από την αγάπη. Μεταμορφώνει τη θυσία των προγόνων σε ευγνωμοσύνη και τον ηρωισμό τους σε πρόσκληση να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, άνθρωποι της ειρήνης», τόνισε ο Προκαθήμενος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, υπενθυμίζοντας τα λόγια του Χριστού από την Επί του Όρους Ομιλία: «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται» (Ματθ. 5:9).

Σύμφωνα με τον Πατριάρχη, η ιστορική μνήμη δεν πρέπει να οδηγεί στην αναζωπύρωση της εχθρότητας, αλλά να συμβάλλει στην επούλωση των τραυμάτων του παρελθόντος. Υπογράμμισε ότι ο χριστιανός καλείται να αγαπά όχι μόνο τους οικείους και τους φίλους του, αλλά ακόμη και τους εχθρούς του, ενώ επισήμανε πως η αγάπη προς την πατρίδα και το έθνος δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μίσος απέναντι στους άλλους λαούς.

Ο Πατριάρχης Πορφύριος αναφέρθηκε επίσης στην έννοια της ελευθερίας, επισημαίνοντας ότι αυτή δεν έχει μόνο πολιτική αλλά και βαθιά πνευματική διάσταση. Όπως ανέφερε, η αληθινή ελευθερία αρχίζει με την απελευθέρωση του ανθρώπου από την αμαρτία, την υπερηφάνεια, το μίσος και τον εγωισμό.

Στο πλαίσιο αυτό, εξήγησε ότι το ιστορικό σύνθημα «Για τον Τίμιο Σταυρό και τη χρυσή ελευθερία» πρέπει να ερμηνεύεται πρωτίστως υπό το φως του Ευαγγελίου. Ο Σταυρός, σημείωσε, αποτελεί σύμβολο της θυσιαστικής αγάπης του Χριστού, ενώ η πραγματική ελευθερία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ευθύνη, αλήθεια και αγαθότητα.

Οι επετειακές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στο Νίκσιτς και στο Βούτσι Ντο, όπου ο Πατριάρχης Σερβίας πραγματοποιεί πρωθιεραρχική επίσκεψη. Την επόμενη ημέρα θα προεξάρχει της Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιερομάρτυρος Αθηνογένους, ο οποίος βρίσκεται στον χώρο της ιστορικής μάχης.

Η Μάχη του Βούτσι Ντο διεξήχθη στις 28 Ιουλίου 1876, κατά τη διάρκεια του Μαυροβουνιοτουρκικού Πολέμου. Οι δυνάμεις του πρίγκιπα Νικολάου Α΄ Πέτροβιτς κατήγαγαν σημαντική νίκη επί του αριθμητικά υπέρτερου στρατού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η επιτυχία αυτή ενίσχυσε το διεθνές κύρος του Μαυροβουνίου, αποτέλεσε κομβικό γεγονός της Μεγάλης Ανατολικής Κρίσης και συνέβαλε στην αναγνώριση της ανεξαρτησίας του πριγκιπάτου στο Συνέδριο του Βερολίνου το 1878.

Στη συλλογική ιστορική μνήμη των Σέρβων, η Μάχη του Βούτσι Ντο αποτελεί σύμβολο ενότητας, αυτοθυσίας και αγώνα για την ελευθερία. Για τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, η επέτειος έχει παράλληλα έντονο πνευματικό χαρακτήρα, καθώς η μνήμη των υπερασπιστών της πατρίδας συνδέεται με τα λόγια του Χριστού: «Μείζονα ταύτης αγάπην ουδείς έχει, ίνα τις την ψυχήν αυτού θή υπέρ των φίλων αυτού» (Ιω. 15:13). Για τον λόγο αυτό, στις επετειακές εκδηλώσεις κεντρική θέση κατέχουν τόσο οι κρατικές τελετές όσο και οι λατρευτικές συνάξεις και οι προσευχές υπέρ των πεσόντων.