Καθημερινά προσευχόμαστε. Άλλοτε για υγεία, άλλοτε για μια ευκαιρία, για απαντήσεις, για φως σε έναν σκοτεινό δρόμο. Και, πολλές φορές, όσο πιο πολύ καίγεται η καρδιά μας για κάτι, τόσο πιο επίμονα το ζητάμε. Θέλουμε ο Θεός να απαντήσει — και μάλιστα τώρα.

Όμως, τι συμβαίνει όταν Εκείνος σιωπά; Μας αγνοεί; Μας δοκιμάζει; Ή μήπως ξέρει κάτι που εμείς δεν βλέπουμε ακόμα;

Σε ένα κείμενο ρωσικής προέλευσης που διάβασα πρόσφατα —γραμμένο με απλότητα αλλά και πνευματική ωριμότητα— η συγγραφέας περιγράφει πώς, ανατρέχοντας σε παλιές σημειώσεις με στόχους και προσευχές, διαπίστωσε κάτι παράδοξο: οι επίμονες, σχεδόν απαιτητικές προσευχές της έμειναν αναπάντητες. Αντίθετα, εκείνες που έκανε με ταπείνωση και εμπιστοσύνη, χωρίς πίεση, έλαβαν απάντηση — έστω και αργότερα.

Η ίδια συνειδητοποίησε πως ο Θεός δεν είναι κάποιο «ουράνιο γραφείο εξυπηρέτησης αιτημάτων». Δεν ανταποκρίνεται στις εντολές μας, ούτε υπόκειται στους χρονικούς μας περιορισμούς. Εκείνος βλέπει πέρα από τις ανάγκες μας. Βλέπει την ψυχή μας. Και, κυρίως, βλέπει πότε και αν είναι πραγματικά καλό να λάβουμε αυτό που Του ζητάμε.

Όπως είπε και ο άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, «δεν πρέπει να ζητάμε με επιμονή, αλλά με εμπιστοσύνη και πραότητα· να λέμε “Γενηθήτω το θέλημά Σου, Κύριε”».

Η επιμονή στην προσευχή έχει, φυσικά, τη θέση της. Αλλά η επιβολή του θελήματός μας στον Θεό είναι δείγμα εσωτερικής ανωριμότητας, ίσως και αλαζονείας. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να χτυπάς την πόρτα με πίστη και στο να την γρονθοκοπάς με απαίτηση.

Μερικές φορές, όταν η σιωπή Του μάς πονά, μπορεί να είναι το πιο ειλικρινές «όχι» που μας έχει πει — κι αυτό είναι δώρο. Άλλες φορές, το αίτημά μας απλώς «παγώνει» μέχρι να ωριμάσει η καρδιά μας ή να έρθει η κατάλληλη στιγμή.

Προσωπικά, έχω βιώσει και τις δύο περιπτώσεις: προσευχές που απαντήθηκαν αθόρυβα, όταν είχα σχεδόν ξεχάσει ότι τις είχα κάνει, αλλά και «κλειστές πόρτες» που εκ των υστέρων αποδείχτηκαν σωτήριες.

Το μυστήριο της προσευχής δεν είναι να πάρουμε αυτό που θέλουμε, αλλά να ενωθούμε με το θέλημα Εκείνου που ξέρει τι χρειαζόμαστε.

Και ίσως, τελικά, ο Θεός να μην απαντά μόνο με λόγια ή με πράξεις, αλλά —πολύ συχνά— με σιωπή. Και σε αυτή τη σιωπή υπάρχει σοφία, υπάρχει αγάπη, υπάρχει… Θεός.