Στις 8–9 Ιουνίου 2026, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Ναού-Μνημείου επί του Αίματος στην πόλη Αικατερινούπολη, πραγματοποιήθηκε το 11ο Πανρωσικό Επιστημονικό και Πρακτικό Συνέδριο με θέμα «Η συνεργασία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και του σωφρονιστικού συστήματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας».

Διοργανωτές του φόρουμ ήταν το Συνοδικό Τμήμα Διακονίας στις Φυλακές, η Επισκοπή Αικατερινούπολης και η Κεντρική Διεύθυνση της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών της Ρωσίας για την Περιφέρεια Σβερντλόφσκ.

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία του επικεφαλής του Συνοδικού Τμήματος Διακονίας στις Φυλακές, ιερέα Κυρίλλου Μαρκόφσκι. Σε αυτό συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών της Ρωσίας, της Κεντρικής Διεύθυνσης της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών για την Περιφέρεια Σβερντλόφσκ, η Συνήγορος των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Περιφέρεια Σβερντλόφσκ Τατιάνα Μερζλιακόβα, εκπρόσωποι του μουσουλμανικού κλήρου, μόνιμοι ιερείς φυλακών, υπάλληλοι του σωφρονιστικού συστήματος, καθώς και εκπρόσωποι των εδαφικών οργάνων της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών, οι οποίοι συμμετείχαν στις εργασίες του φόρουμ μέσω διαδικτύου.

Κύριο θέμα του συνεδρίου ήταν η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των παραδοσιακών θρησκευτικών οργανώσεων και του σωφρονιστικού συστήματος. Οι συμμετέχοντες συζήτησαν τη συγκρότηση του θεσμού του μόνιμου κλήρου στις φυλακές, τη συμμετοχή των κληρικών στο σύστημα επιτήρησης και κοινωνικής επανένταξης, την ποιμαντική διακονία στους χώρους κράτησης, την πνευματική καθοδήγηση υπόπτων, κατηγορουμένων και καταδίκων, την πρόληψη της διάδοσης ψευδοθρησκευτικών καταστροφικών ρευμάτων, καθώς και ζητήματα βοήθειας σε άτομα που υπέγραψαν σύμβαση συμμετοχής στην ειδική στρατιωτική επιχείρηση.

Ανοίγοντας το συνέδριο, ο ιερέας Κύριλλος Μαρκόφσκι σημείωσε ότι η συνεργασία των παραδοσιακών για τη Ρωσία θρησκευτικών οργανώσεων με το σωφρονιστικό σύστημα βρίσκεται σήμερα σε υψηλό επίπεδο, γεγονός που δημιουργεί νέες δυνατότητες για την παροχή βοήθειας τόσο στους ανθρώπους που κρατούνται σε χώρους αναγκαστικής απομόνωσης όσο και στους υπαλλήλους του σωφρονιστικού συστήματος.

Χαιρετισμό εκ μέρους της ηγεσίας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών της Ρωσίας απηύθυνε ο Σεργκέι Γκούροφ, προϊστάμενος του Τμήματος Οργάνωσης Εργασίας με Πιστούς της Διεύθυνσης Εκπαιδευτικής, Κοινωνικής και Ψυχολογικής Εργασίας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών.

Ο επικεφαλής της Κεντρικής Διεύθυνσης της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών της Ρωσίας για την Περιφέρεια Σβερντλόφσκ, αντιστράτηγος της εσωτερικής υπηρεσίας Αλεξάντρ Φεντόροφ, υπογράμμισε τη σημασία της πνευματικής διακονίας στα σωφρονιστικά ιδρύματα. Τόνισε ότι πίσω από τα στατιστικά στοιχεία και τις εκθέσεις βρίσκεται πάντα μια συγκεκριμένη ανθρώπινη μοίρα, ενώ οι κληρικοί βοηθούν τους ανθρώπους όχι μόνο να εκτίσουν την ποινή τους, αλλά και να αναλογιστούν τις πράξεις τους, να βρουν εσωτερικό στήριγμα και δυνάμεις για τη διόρθωσή τους.

Για την πρακτική συνεργασίας της Εκκλησίας και του σωφρονιστικού συστήματος από την οπτική της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μίλησε η Συνήγορος των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Περιφέρεια Σβερντλόφσκ Τατιάνα Μερζλιακόβα. Επισήμανε τον ρόλο του κλήρου στην κοινωνικοποίηση των καταδίκων και μοιράστηκε την εμπειρία της από επισκέψεις σε σωφρονιστικά ιδρύματα, καθώς και από τη συμμετοχή κληρικών στις εργασίες της περιφερειακής επιτροπής για ζητήματα απονομής χάριτος.

Ο μουφτής Αμπντούλ-Κουντούς, πρόεδρος της Πνευματικής Διοίκησης Μουσουλμάνων της Περιφέρειας Σβερντλόφσκ, μίλησε για τη δράση του μουσουλμανικού κλήρου στους χώρους κράτησης της περιοχής.

Στην ομιλία του, ο ιερέας Κύριλλος Μαρκόφσκι στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάπτυξη της εκκλησιαστικής διακονίας στις φυλακές. Υπογράμμισε ότι η εισαγωγή του θεσμού των βοηθών των προϊσταμένων των σωφρονιστικών ιδρυμάτων για την εργασία με πιστούς έδωσε νέα ώθηση στη διακονία στις φυλακές. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Συνοδικού Τμήματος, πολλοί ύποπτοι, κατηγορούμενοι και κατάδικοι, κατά την παραμονή τους σε χώρους κράτησης, οδηγούνται στη μετάνοια, γίνονται μέλη ορθόδοξων κοινοτήτων, επισκέπτονται τακτικά τους ναούς των φυλακών, εξομολογούνται και κοινωνούν. Ωστόσο, μετά την αποφυλάκισή τους, ορισμένοι χάνουν την επαφή με την εκκλησιαστική κοινότητα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια ηθικών προσανατολισμών και στην τέλεση νέων αδικημάτων.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη προσοχή στο συνέδριο δόθηκε στα ζητήματα της σωφρονιστικής και μετασωφρονιστικής επιτήρησης και κοινωνικής επανένταξης. Οι συμμετέχοντες σημείωσαν την ανάγκη συνοδείας του ανθρώπου όχι μόνο κατά την περίοδο έκτισης της ποινής, αλλά και μετά την αποφυλάκισή του, ώστε να διατηρήσει το πνευματικό του στήριγμα και να επιστρέψει σε μια πλήρη ζωή μέσα στην κοινωνία.

Κατά τη διάρκεια των ολομελειών παρουσιάστηκαν επίσης εισηγήσεις για τη διεθνή εμπειρία χριστιανικών οργανώσεων στη διακονία στις φυλακές, για την πρόληψη της διάδοσης καταστροφικών σεκταριστικών και νεοπαγανιστικών κινημάτων μεταξύ των κρατουμένων και των υπαλλήλων του σωφρονιστικού συστήματος, καθώς και για την εργασία με όσους επέστρεψαν από τη ζώνη της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένων πρώην καταδίκων.

Το πρακτικό μέρος του συνεδρίου ήταν αφιερωμένο στην εμπειρία του μόνιμου κλήρου των φυλακών σε ανακριτικά κέντρα κράτησης και σωφρονιστικά ιδρύματα. Οι κληρικοί μίλησαν για συγκεκριμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στη διακονία τους και, μαζί με εκπροσώπους της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εκτέλεσης Ποινών, συζήτησαν πιθανούς τρόπους επίλυσής τους.

Την πρώτη ημέρα του φόρουμ πραγματοποιήθηκε η απονομή βραβείων του Συνοδικού Τμήματος Διακονίας στις Φυλακές σε ιδιαίτερα αφοσιωμένους ιερείς φυλακών και εκπροσώπους θεσμών της κοινωνίας των πολιτών.

Τη δεύτερη ημέρα του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε στρογγυλή τράπεζα, κατά την οποία οι συμμετέχοντες συνέχισαν τη συζήτηση πρακτικών ζητημάτων ποιμαντικής διακονίας σε χώρους κράτησης. Ιδια σε χώρους κράτησης. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην πνευματική φροντίδα καταδίκων σε ισόβια κάθειρξη, ατόμων με αυτοκτονικές τάσεις, καθώς και καταδίκων που υπέγραψαν σύμβαση συμμετοχής στην ειδική στρατιωτική επιχείρηση.

Το συνέδριο αποτέλεσε σημαντική πλατφόρμα ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ εκπροσώπων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, παραδοσιακών θρησκευτικών οργανώσεων, του σωφρονιστικού συστήματος, του μη κερδοσκοπικού τομέα και θεσμών της κοινωνίας των πολιτών. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι η κοινή τους εργασία αποσκοπεί στην παροχή βοήθειας σε ανθρώπους που παραστράτησαν, στη στήριξη της διόρθωσης και της κοινωνικοποίησής τους, καθώς και στην επιστροφή τους σε μια ζωή έξω από το εγκληματικό περιβάλλον.