Σε εξέλιξη βρίσκονται στην Αίγυπτο οι διαπραγματεύσεις για το νομικό καθεστώς της Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια νομική φόρμουλα που θα κατοχυρώνει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της αρχαίας ορθόδοξης μονής και ταυτόχρονα θα ρυθμίζει το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εκτάσεων και των περιουσιακών στοιχείων της.

Η κατάσταση γύρω από τη μονή οξύνθηκε τον Μάιο του 2025, όταν αιγυπτιακό δικαστήριο ζήτησε την εκκένωση τμήματος των γαιών και των κτισμάτων της. Μετά την εξέλιξη αυτή ξεκίνησαν συνομιλίες μεταξύ της Αιγύπτου και της Ελλάδας για το μελλοντικό νομικό καθεστώς της μονής.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε ανακοινώσει ότι υπήρξε προκαταρκτική συνεννόηση με την αιγυπτιακή πλευρά, ωστόσο δεν έχει επιτευχθεί ακόμη οριστική συμφωνία.

Η μονή εξακολουθεί να λειτουργεί κανονικά. Στις 27 Αυγούστου τελέστηκαν εκεί ακολουθίες για την εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Σινά Συμεών, ο οποίος εξελέγη επικεφαλής της μονής το προηγούμενο έτος. Στις ακολουθίες παρέστησαν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αιγύπτου. Την επόμενη ημέρα τη μονή επισκέφθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικλ Ρίγκας.

## Το ιδιοκτησιακό καθεστώς στο επίκεντρο

Κεντρικό ζήτημα των συνομιλιών αποτελεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς της μονής. Σύμφωνα με ελληνικά δημοσιεύματα, μία από τις προτάσεις που εξετάζονται προβλέπει διαχωρισμό των δικαιωμάτων: η Αίγυπτος θα διατηρεί την τυπική κυριότητα, ενώ η Σιναϊτική Αδελφότητα θα αποκτήσει αόριστο δικαίωμα θρησκευτικής κατοχής, χρήσης και διαχείρισης της περιουσίας της μονής.

Με βάση το ίδιο σχέδιο, η αδελφότητα δεν θα έχει τη δυνατότητα να πωλεί ή να μεταβιβάζει τα ακίνητα σε τρίτους, ούτε να μεταβάλλει τον ιστορικό προορισμό των κτισμάτων. Ξεχωριστά εξετάζεται το καθεστώς των αρχαιολογικών και βυζαντινών θησαυρών της μονής, με πιθανή συμμετοχή των αιγυπτιακών υπηρεσιών προστασίας αρχαιοτήτων.

Με τον τρόπο αυτό, οι δύο πλευρές επιχειρούν να αποφύγουν μια λύση που θα αναγνώριζε αποκλειστικό δικαίωμα ιδιοκτησίας μόνο στη μία πλευρά. Η υπό συζήτηση νομική μοντέλο θα επέτρεπε στην Αίγυπτο να διατηρεί την κυριότητα, ενώ θα παρείχε στη μονή εγγυημένο δικαίωμα χρήσης των εγκαταστάσεων και συνέχισης της θρησκευτικής της ζωής.

## Ρυθμίσεις για τον Αρχιεπίσκοπο και την αδελφότητα

Ένα ακόμη στοιχείο της ενδεχόμενης συμφωνίας αφορά την επίσημη αναγνώριση από τις αιγυπτιακές αρχές του Αρχιεπισκόπου Συμεών ως νόμιμου ηγουμένου της μονής.

Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, για τον σκοπό αυτό ενδέχεται να εκδοθεί προεδρικό διάταγμα στην Αίγυπτο. Το διάταγμα θα μπορούσε επίσης να ρυθμίσει ζητήματα που αφορούν την αιγυπτιακή υπηκοότητα του Αρχιεπισκόπου, το δικαίωμά του να υπογράφει έγγραφα και να εκπροσωπεί επίσημα τη μονή.

Παράλληλα, εξετάζεται το νομικό καθεστώς των υπόλοιπων μελών της Σιναϊτικής Αδελφότητας, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων υπηκοότητας και νομιμότητας της παραμονής τους στην Αίγυπτο.

Τα χρονικά περιθώρια για την ολοκλήρωση των συνομιλιών είναι περιορισμένα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Ανώτατο Δικαστήριο της Αιγύπτου ανέβαλε την ανακοίνωση της απόφασής του σχετικά με τις εφέσεις που συνδέονται με την απόφαση του 2025. Ως αποτέλεσμα, οι δύο πλευρές επιδιώκουν να καταλήξουν σε συμφωνία μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Η Μονή Αγίας Αικατερίνης ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα, επί Βυζαντινού αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Στους χώρους της φυλάσσονται αρχαία χειρόγραφα, εικόνες και άλλα χριστιανικά κειμήλια. Θεωρείται μία από τις αρχαιότερες χριστιανικές μονές στον κόσμο που λειτουργούν αδιάκοπα.

Για τον λόγο αυτό, οι σημερινές διαπραγματεύσεις δεν αφορούν μόνο ζητήματα ακίνητης περιουσίας. Στόχος τους είναι να μετατραπεί ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της Σιναϊτικής Μονής, ο οποίος έχει διαμορφωθεί μέσα σε περισσότερους από δεκαπέντε αιώνες, σε σύγχρονο νομικό καθεστώς αποδεκτό τόσο από την Αίγυπτο όσο και από τη Σιναϊτική Αδελφότητα.