Ο σύμβουλος του Πατριάρχη Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κυρίλλου, πρωθιερέας Νικολάι Μπαλάσοφ, χαρακτήρισε ως ένδειξη έλλειψης σεβασμού προς τα θρησκευτικά αισθήματα των πιστών τις προτάσεις Εσθονών πολιτικών για την αφαίρεση του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι από την Εσθονική Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία.

Σε δηλώσεις του στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων RIA Novosti, ο Μπαλάσοφ υπενθύμισε ότι κατά τη διάρκεια της ιστορίας του, που ξεπερνά τον έναν αιώνα, ο ναός έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο προτάσεων για κλείσιμο, κατεδάφιση ή αλλαγή της χρήσης του.

Όπως ανέφερε, ήδη από το 1924 είχαν διατυπωθεί εκκλήσεις για την κατεδάφιση του ναού προκειμένου να ανεγερθεί στη θέση του ένα «πάνθεον της ανεξαρτησίας», ενώ το 1928 ορισμένοι βουλευτές του εσθονικού κοινοβουλίου είχαν ζητήσει την απομάκρυνση αυτού που χαρακτήριζαν «μνημείο της ρωσικής βίας». Σύμφωνα με τον ίδιο, το 1942 ο ναός έκλεισε με εντολή των ναζιστικών αρχών κατοχής και επανήλθαν οι συζητήσεις περί κατεδάφισής του.

Ο πρωθιερέας σημείωσε ακόμη ότι μετά την απελευθέρωση της Εσθονίας ο ναός επαναλειτούργησε, ενώ το 1961 οι σοβιετικές αρχές σχεδίαζαν να τον μετατρέψουν σε πλανητάριο. Όπως υποστήριξε, το σχέδιο αυτό αποτράπηκε χάρη στις ενέργειες του μετέπειτα Πατριάρχη Μόσχας Αλεξίου Β΄, ο οποίος τότε υπηρετούσε ως επίσκοπος Ταλίν και Εσθονίας.

Αφορμή για τις δηλώσεις αποτέλεσαν οι πρόσφατες τοποθετήσεις του υπουργού Εσωτερικών της Εσθονίας, Ίγκορ Τάρο, ο οποίος πρότεινε τη λύση της συμφωνίας δωρεάν παραχώρησης χρήσης του Καθεδρικού Ναού Αλεξάνδρου Νιέφσκι μεταξύ του Δήμου Ταλίν και της Εσθονικής Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας.

Σύμφωνα με το εσθονικό δημόσιο μέσο ERR, η δημοτική αρχή του Ταλίν διευκρίνισε ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν παρέχει στον δήμο τη δυνατότητα μονομερούς καταγγελίας της συμφωνίας. Ο αντιδήμαρχος Τιτ Τέρικ δήλωσε ότι όσο η λειτουργία της Εκκλησίας παραμένει νόμιμη, ο δήμος υποχρεούται να τηρεί τις υφιστάμενες συμβατικές δεσμεύσεις. Παράλληλα, η νομιμότητα της ήδη καταγγελθείσας σύμβασης μίσθωσης των γραφείων της εκκλησιαστικής διοίκησης εξετάζεται από τα δικαστήρια.

Τις τελευταίες εβδομάδες έχει αναπτυχθεί έντονη δημόσια συζήτηση γύρω από το μέλλον του ναού. Μεταξύ των προτάσεων που έχουν διατυπωθεί περιλαμβάνονται η πώλησή του, η μετατροπή του σε μουσείο ή η αλλαγή της χρήσης του. Ωστόσο, πολλοί αρχιτέκτονες και ιστορικοί έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους σε τέτοιες πρωτοβουλίες, υπογραμμίζοντας την ιστορική, αρχιτεκτονική και πολιτιστική σημασία του μνημείου.

Ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι εγκαινιάστηκε το 1900 και αποτελεί τον μεγαλύτερο ορθόδοξο ναό του Ταλίν, καθώς και αναγνωρισμένο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς της Εσθονίας. Παράλληλα, λειτουργεί ως έδρα της Εσθονικής Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας.

Η συζήτηση για το μέλλον του ναού εξελίσσεται παράλληλα με τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση σχετικά με το καθεστώς της ίδιας της Εσθονικής Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας. Μετά την έναρξη ισχύος τροποποιήσεων στη νομοθεσία περί εκκλησιών και ενοριών, οι θρησκευτικές οργανώσεις καλούνται να προσαρμόσουν τα καταστατικά τους στις νέες νομικές απαιτήσεις. Οι εσθονικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι αλλαγές αυτές σχετίζονται με ζητήματα εθνικής ασφάλειας, ενώ εκπρόσωποι της Εκκλησίας επιμένουν στην προστασία των νόμιμων δικαιωμάτων τους και της θρησκευτικής ελευθερίας.